Jako osobę aktywną fizycznie, a zajmującą się tłumaczeniami technicznymi, nurtowała mnie długo tematyka zdrowia przy tłumaczeniu pisemnym. Dlatego dzisiejszym tematem jest postawa przy pracy tłumacza.
Tłumaczenia wymagają pracy w pozycji wymuszonej. Mowa tu oczywiście o tłumaczeniach pisemnych. Zauważyć można, że praktycznie każdy pracujący dłuższy czas przy komputerze będzie obciążony tym w pewnej perspektywie – programista, konstruktor, architekt, projektant stron www – dlatego pewne porady będą uniwersalne w zastosowaniu do innych zawodów.
Jak zdrowo tłumaczyć przy laptopie
Tłumacz angielskiego, akurat w Poznaniu znamy ich najwięcej, przeważnie nie pracuje przecież na etacie, jak informatyk czy urzędnik, dla których – z powodu podlegania ochronie prawa pracy – mają zastosowanie różne przerwy w pracy swoje odpowiednie przepisy bhp, lecz najczęściej wykonuje przekłady na własny rachunek.
A jakie są przepisy BHP dla pracy przy komputerze, czyli również pracy tłumacza?
Przepisy BHP dotyczące pracy przy komputerze, zgodnie z nowymi regulacjami obowiązującymi od 17 listopada 2023 r., wymagają od pracodawców zapewnienia pracownikom odpowiednich przerw (minimum 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze) lub zmiany zadań, a także doposażenia stanowisk pracy w ergonomiczne meble. Pracodawca musi także zapewnić pracownikom okulary, jeśli są niezbędne do pracy przy komputerze i pracownik ma orzeczenie lekarskie, oraz zadbać o odpowiednie warunki oświetleniowe i temperaturę w pomieszczeniu.
Przerwy w pracy
- 5 minut po każdej godzinie:
Pracownikowi pracującemu przy monitorze ekranowym przez co najmniej połowę wymiaru czasu pracy przysługuje co najmniej 5-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy. (Ciekawe, jak to zastosować do pracy tłumacza nad zleceniem tłumaczeniowym w trybie pilnym, gdzie liczy się czas, a pracodawcą jesteś sam dla siebie?)
- Zmiana rodzaju pracy tłumacza:
Pracodawca nie musi udzielać tych przerw, jeśli łączy pracę przy komputerze z innymi zadaniami, pod warunkiem że praca przy monitorze nie trwa dłużej niż godzinę nieprzerwanie.
Wyposażenie stanowiska pracy tłumacza
- Monitor:
Górna krawędź monitora powinna znajdować się na wysokości oczu lub nieco poniżej, a odległość od oczu to około 50-70 cm.
Krzesło do pracy przy komputerze:
Niezbędne jest krzesło z regulowanymi podłokietnikami, które umożliwia zachowanie prawidłowej, swobodnej pozycji.
Powierzchnia robocza do pracy tłumacza:
Blat stołu powinien być matowy, a pracownik musi mieć wystarczającą przestrzeń do swobodnego położenia nóg.
Urządzenia wejściowe:
W przypadku korzystania z laptopa, pracodawca powinien zapewnić dodatkową podstawkę lub monitor oraz odłączaną klawiaturę i myszkę.
Inne obowiązki pracodawcy
Badania wzroku:
Pracodawca musi zapewnić pracownikowi profilaktykę zdrowotną, w tym badania wzroku, i dofinansować okulary korekcyjne, jeśli są one potrzebne do pracy.
Oświetlenie przy pracy tłumacza
Stanowisko pracy musi być umieszczone w taki sposób, aby ograniczyć odbijanie światła od monitora i zapewnić właściwe oświetlenie (zgodne z odpowiednią normą).
Warunki w pomieszczeniu:
Należy zapewnić odpowiednią temperaturę, wentylację i wilgotność powietrza, a także ograniczyć szkodliwy wpływ czynników zewnętrznych.
Tyle przepisy , Można je poczytać tutaj : https://www.gov.pl/web/rodzina/informacje-dla-pracownika-BHP
Przeważnie tłumacz pisemny spędza długie godziny, nieprzerwanie dążąc do celu alias zakończenia tłumaczenia, bo nie może liczyć na stałą, gwarantowaną pensję. Ile praca tłumacza polega na tym, że ile zrobi, tyle zarobi. Mówimy o siedzeniu przy komputerze, nie daj Bóg, że tłumacz pisemny pracuje do tego na laptopie. Ile wszak osób zamieniło niewygodne pecety ze starym systemem operacyjnym na wygodnego notepada?
Przeczytaj też – o tłumaczeniach wykonywanych w Poznaniu
Zamieniliśmy komputery PC na laptopy – czy to zdrowo?
Laptop. Można z takim sprzętem tłumaczyć wszędzie – w podróży, w centrum handlowym, w kuchni zajmując się swoimi pociechami. Można jechać na urlop z pracą. Sprzęt przenośny – cichy i szybki jest.
Jaki jest wpływ na zdrowie tłumaczeń wykonywanych przy laptopie? Co można zrobić aby zapobiec ich negatywnym skutkom – działając u źródła problemów – lub owe skutki zniwelować? Na początek proste zadanie: zmierzcie odległość od średniego położenia rąk podczas tłumaczenia do środka ekranu i porównajcie wynik z Waszego laptopa do odległości ze starego komputera. Jest różnica i to spora?
Pozycja wymuszona w pracy tłumacza a ewentualne dolegliwości zdrowotne.
O oczy każdy tłumacz pisemny stara się zadbać – w miarę możliwości chroniąc swój cenny wzrok. Zauważmy, że dzisiejsze ekrany są dużo bezpieczniejsze niż „za dawnych czasów”, gdy dominowały monitory z lampą CRT, przy których po dłuższej pracy wprost pękała głowa. Jak jednak w kontekście tłumaczenia pisemnego wyglądają nasze plecy? Znam przekładającego, wykonującego tłumaczenia angielskiego, który – z powodu swego wzrostu – ma zwiększony dyskomfort pracy przy laptopie.

Wysoki tłumacz przy laptopie
Dlaczego tak się dzieje? Plecy nie są przyzwyczajone do dłuższej pracy w takiej nienaturalnej pozycji, do tego w bezruchu i w nadmiernym pochyleniu. Stąd bóle karku, po których mamy stany zapalne. Do tego dochodzi napięcie mięśniowe powodowane stresem i koncentracją na wykonywanej pracy. Mój krewny (tłumacz przysięgły, nie podam z jakiego języka, bo to dość rzadki język europejski) jest świetnym przykładem, ponieważ posiada ponadnormatywne wymiary ciała. A jaki drodzy tłumacze, jest stan waszych pleców po długim, wielogodzinnym przekładzie pisemnym? Jesteśmy obecnie pierwszym pokoleniem tłumaczącym przy komputerach, więc następne mogłoby się uczyć na naszych błędach.
Wysokość środka ekranu
Niedawno pojawiły się na rynku podkładki pod laptop, ponoszące ekran za pomocą zwiększenia kąta nachylenia klawiatury. Czy tłumacz może zawołać: eureka? W stacjonarnych komputerach monitor jest postawiony niezależnie od klawiatury, tam gdzie go postawimy, bo jest od niej całkiem oddzielony. Tutaj nowatorskie rozwiązanie testowano, także piszący te słowa podczas swojego tłumaczenia. Co można powiedzieć? Że zalety nowego rozwiązania z podniesieniem ekranu przez zwiększony kąt pochylenia równoważą wady. Pomimo, iż plecy odpoczywają, to dłonie tłumacza pracują w nienaturalnie podniesionej i dziwnie skrzywionej pozycji. Nieprzyjemne odczucia może spowodować też odpływ krwi od palców. W związku z powyższym nie polecamy tego rozwiązania.
Środki zaradcze dla pracującego tłumacza przy laptopie
Co możemy polecić przekładającym na teraz. Pewnie u każdego tłumaczącego znajdą się jakieś grube a niezbyt przydatne słowniki. Kupione w lepszych czasach, okazały się mało pożyteczne, pomimo woluminu i ładnej okładki. Niech teraz zapracują na siebie. Podkładając pod laptop traktowany jako monitor alias jednostka centralna, książki podnoszą nam komfort pracy w przenośni i dosłownie. Dołączana klawiatura i mysz dopełni reszty wyposażenia.
Naprawdę warto co godzinę przerwać pracę przy komputerze, choćby wstając po kolejną herbatę, i wykonać poniższy zestaw ćwiczeń rozciągających:

Tutaj na blogu tłumaczeniowym znajdziesz podobne wpisy o pomocach w pracy tłumacza ; w części pierwszej Niezbędnika do pracy tłumacza mamy podkładkę pod ekran. Druga część zaktualizowana jest uzupełnieniem pierwszej- Niezbędnik tłumacza przysięgłego część 2