Alternatywne sporty – wspinanie

Czy dla biegacza istnieją alternatywne sporty? Nieraz mówimy o uzupełniających, komplementarnych dyscyplinach sportowych, a czy zamiennie można uprawiać co innego?  Ponieważ nie zawsze można biegać, z różnych przyczyn, to szukamy sportu, który pomoże nam utrzymać wysoką formę i być w kondycji do czasu powrotu do założenia na nogi butów i podjęcia na nowo treningów na trasie.  Taka sytuacja zdarza się na przykład w związku z okresem zimowym. Nie każdy chce zamienić bieganie w naturze na sztuczną bieżnię w dusznej i gwarnej siłowni, a śpiew ptactwa na jednostajny łomot muzyki typu „work-out” w klubie. W takim wypadku – zimową alternatywą biegania oczywiście może być aktywność w terenie górskim, nordic walking, narty biegowe, ski-tury, ewentualnie narciarstwo zjazdowe uprawiane regularnie w jednym z ośrodków sportów zimowych (Korbielów, Zieleniec, Kopa w Karpaczu, Szczyrk, Poniwiec, Białka Tatrzańska). Nie są to notabene, sporty tanie, zwłaszcza narciarstwo alpejskie.

Nie o tym jednak chcę dziś mówić, gdyż to nieco oczywiste, że osoba aktywna znajdzie uzupełniający trening do biegów, albo wręcz wspomagający formę dla naszej dyscypliny lekkoatletycznej .  A gdy całkowicie odejdzie nam ochota i zapał? Na szczęście nie jest to udziałem piszącego te słowa, bo wciąż przemierzanie tras biegów w naturze nie straciło na atrakcyjności. Co uprawiać jako główną dyscyplinę do czasu gdy może wrócimy do biegania?

Alternatywne sporty – czym się kierować?

Jako alternatywne sporty warto rozpatrywać te dyscypliny, które przynoszą podobne pożytki organizmowi, a więc sporty aerobowe, aktywności o dużym wysiłku układu oddechowo-krążeniowego, a także podobnie angażujące różne partie ciała do wszechstronnego ruchu. Nie będzie tu mowa ani o treningu kulturystycznym  (gdyż to anaerob typowy), sportach angażujących głównie intelekt, jak szachy czy brydż sportowy.  Dalej – pomijam sporty o ekstremalnym natężeniu ryzyka, typu sporty motocyklowe, rajdowe, skoki na spadochronie, nurkowanie ekstremalne, itp.

Wspinaczka jako alternatywny sport nr 1

Propozycja pierwsza: ścianka wspinaczkowa. Może budzić to zdziwienie, że polecam wspinanie. Z doświadczenia piszącego, który ma przeszłość taternicką – wspinanie na sztucznej ściance jest – w kategorii ryzyka – na najniższym poziomie w hierarchii sportów „taternickich”. Gradacja jest taka: sztuczna ścianka – skałki (np. Jura Krakowsko-Częstochowska) –  tzw góry niskie np. Tatry – góry średnie typu Alpy- Himalaje.  Tak więc wspinanie na ściance, odbywające się przeważnie z tak zwaną górną asekuracją (na wędkę) gdzie osoba wspinająca się jest non-stop asekurowana liną z góry, jest sportem bezpiecznym , pod warunkiem  używania atestowanej uprzęży, liny, karabinków i wysokiej jakości przyrządów asekuracyjnych obsługiwanych przez przeszkoloną osobę (asekuranta). Za to plusy wspinania na ściance są spore, wysiłek jest duży, tempo, na nie-nazbyt trudnej  drodze wspinaczkowej , np. V+, VI-, VI+ można utrzymać na wysokim poziomie. Są organizowane przecież zawody we wspinaniu na czas – a od Igrzysk w Japonii wspinaczka na czas stanowi dyscyplinę olimpijską! Gdyż w 2010 roku, po latach starań, MKOL uznał wspinanie za dyscyplinę olimpijską, co pociągnęło za sobą debiut wspinania na Olimpiadzie w Tokio w 2020. Warto dodać, że na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Paryżu w 2024 roku  – gdzie rozegrano 2 dyscypliny, wspinanie na czas oraz bouldering połączony z dyscypliną z dolną asekuracją – w tej pierwszej tryumfowała nasza Rodaczka, Aleksandra Mirosław.

Jeśli zainteresowały cię skale trudności dróg wspinaczkowych, zajrzyj na stronę https://wspinanie.pl/topo/skale.htm

Zalety wspinania:

1. Można utrzymać wysokie tempo wspinania, połączone z dużym wysiłkiem ruchowym i wysokim tętnem.
2. Rozciągnięcie ścięgien i ogólne rozciąganie i rotowanie kręgosłupa jest nieporównywalnie większe w porównaniu z bieganiem, które w zasadzie działa wręcz przeciwnie, powodując przykurczenie i skracanie ścięgien. Bardzo prozdrowotne działanie na kręgosłup, który dobrze znosi ruch rozciągający
   O rozciąganiu pisaliśmy tutaj: ćwiczenia rozciągające statyczne
3. Wzmocnienie układu ruchu – nie tylko mięśni rąk! Także nogi mają wielką, jeśli nie przeważającą rolę w technice wspinaczkowej. Stare przysłowie wspinaczy mówi, że we wspinaczce pracuje 70% głowy, 20% nóg a tylko 10% rąk. Oczywiście, gdy pokonujemy przewieszenie na sztucznej ściance (fragment odchylony pod pionu ponad 180 stopni) technika wspinania jest owszem ważna, lecz „para w łapach” też się przydaje!
4. Wysoki margines bezpieczeństwa – jak już wspomniano powyżej. Na ściance duży udział ma sprzęt asekuracyjny oraz umiejętności asekuracji, nie ma natomiast czynnika pogodowego czy przypadków typu obryw skalny, kruszyzna, lawina itp.
5. Wspinanie wyznacza cele – droga kończy się na szczycie – drogi są wyznaczone wraz z ich oznaczeniem w skali  trudności (najstarszą skalą była skala UIAA, u nas taternicka, ale pomijam tutaj takie szczegóły) więc mamy świadomość pokonywania naszych słabości i coraz wyższej trudności drogi. To tak, jak coraz lepszy czas na treningu biegowym!

Wady wspinania:

1. Podobnie, jak w każdym sporcie. Ryzyko kontuzji (dłoni, palców) występuje też w tym przypadku. Należy pracować nad techniką odpowiedniego chwytu i zawsze rozgrzewać się przed treningiem. Rozciąganie może być tu niezbędne (jak przy bieganiu) np. szwedzki streching.

To jest pierwsza propozycja alternatywnego sportu wobec biegania. O dalszych w kolejnej części.

Występ Oli Mirosław na Olimpiadzie – złoto – warto zobaczyć, do czego można dojść we wspinaniu sportowym: https://www.facebook.com/EurosportPL/videos/aleksandra-miros%C5%82aw-mistrzyni%C4%85-olimpijsk%C4%85/1068393004697876/